Wprowadzenie do Sailtunities

Site: Rm training
Course: Jak zrobić statek-drona
Book: Wprowadzenie do Sailtunities
Printed by: Guest user
Date: Sunday, 11 October 2026, 5:24 AM

Description

Wstęp

Plan lekcji #1

ABOUT THE LESSON

Temat

Wprowadzenie do działań w ramach projektu #sailtunities

Czas trwania

60–90 minut

Cel(e) lekcji

Cel(e) lekcji:

  1. Zapoznanie uczniów z znaczeniem wody.
  2. Zbudowanie świadomości na temat ich obecnej wiedzy.
  3. Przygotowanie gruntu pod projekt, nad którym będą pracować.

Główna idea tematu

Lekcja wprowadza temat znaczenia czystej wody, angażuje uczniów w refleksję nad ich aktualną wiedzą oraz przygotowuje ich do szerszego projektu #sailtunities. Zajęcia obejmują indywidualną refleksję, dyskusje grupowe oraz wypełnienie kwestionariusza. Temat łączy się z projektem łodzi poprzez wprowadzenie pojęć związanych z wodą, które będą dalej eksplorowane w praktyce, np. zbieranie i analiza danych z wykorzystaniem robotów do monitorowania jakości wody. Lekcja nawiązuje również do innych modułów, takich jak chemia.

Rezultaty lekcji

  •  Rozpoznanie znaczenia czystej wody
  •  Ocena obecnej wiedzy i poziomu ciekawości
  • Zapoznanie się z oczekiwaniami i kompetencjami projektowymi
  •  Wzrost zaangażowania i entuzjazmu

Kompetencje

Uczniowie zdobędą głębsze zrozumienie wieloaspektowego znaczenia czystej wody, uznając jej kluczową rolę w podtrzymywaniu życia i równowagi środowiskowej.

Rozwiną myślenie krytyczne, umiejętność pracy zespołowej oraz podstawowe umiejętności naukowe związane z jakością wody i naukami o środowisku.

Zyskają większą świadomość ekologiczną oraz poczucie odpowiedzialności za ochronę zasobów wodnych.

Metody

Myślenie–w parach–na forum; prezentacja; nauczanie wykładowe; ocena kompetencji za pomocą kwestionariusza.

Powiązanie z innymi modułami

Zalecamy, aby ta lekcja była pierwszą w projekcie #sailtunities. Stanowi wprowadzenie do kursu i umożliwia uczniom zrozumienie, dlaczego i czego będą się uczyć.
Kwestie związane z jakością wody poruszone w tej lekcji będą dalej rozwijane w module Chemii.

Powiązanie z podstawą programową

Znaczenie czystej wody ma silne powiązania z naukami o środowisku, biologią, chemią, geografią, naukami społecznymi, edukacją zdrowotną i wychowaniem fizycznym.

Zaangażowanie interesariuszy

Lekcja może być w pełni przeprowadzona przez nauczyciela w klasie. Jednak w celu zwiększenia zainteresowania, motywacji i rozwijania kompetencji uczniów, warto zaangażować następujących interesariuszy:

  1. Przedstawiciele organizacji ekologicznych – mogą dostarczyć eksperckiej wiedzy na temat jakości wody oraz podzielić się przykładami z życia.
  2. Specjaliści z branży i konsultanci ds. środowiska – mogą opowiedzieć o ścieżkach kariery w naukach o środowisku i znaczeniu jakości wody w różnych sektorach.
  3. Można zorganizować wizytę studyjną do odpowiednich obiektów (oczyszczalnie ścieków, laboratoria badawcze) lub miejsc przyrodniczych (lokalne rzeki, jeziora) przy wsparciu partnerów zewnętrznych.

Wyposażenie i potrzebne  materiały

Przedmiot

Ilość

Uwagi

Flipchart

Kilka

Liczba arkuszy zależy od sposobu realizacji proponowanych aktywności

Markery

Kilka

Różne kolory

Komputery, tablety lub smartfony

Dla każdego ucznia

Do wypełnienia internetowego kwestionariusza

DZIAŁANIA KROK PO KROKU

 

Aktywność 1

Praca w grupach: Znaczenie czystej wody

Podczas tego ćwiczenia uczniowie będą zastanawiać się nad znaczeniem czystej wody w różnych kontekstach i współpracować w celu zidentyfikowania kluczowych powodów, dla których czysta woda jest niezbędna dla jednostek, społeczności i środowiska.

Ważne jest, aby uczniowie mieli trochę czasu na zastanowienie się nad własnymi pomysłami, zanim podzielą się nimi w parach/grupach.

W prezentacji slajdów opracowanej na potrzeby tej lekcji można znaleźć instrukcje dla uczniów, które można wykorzystać w klasie.

 

Krok 1 (MYŚLIMY) Indywidualna refleksja:

Uczniowie indywidualnie zastanowią się i zapiszą swoje pomysły na temat znaczenia czystej wody w następujących obszarach:

Ciało ludzkie: Jak czysta woda jest niezbędna dla funkcji organizmu i zdrowia.

Ja i moja rodzina: Rola czystej wody w codziennym życiu i potrzebach gospodarstwa domowego.

Moje miasto i mój kraj: Znaczenie czystej wody dla społeczności i dobrobytu narodu.

Rośliny, zwierzęta i inne żywe organizmy: W jaki sposób czysta woda wspiera ekosystemy i różnorodność biologiczną.

Cała planeta: Globalne znaczenie czystej wody dla podtrzymania życia i zachowania środowiska.

Możecie rozdzielić te podtematy między uczniów na różne sposoby, w zależności od dostępnego czasu i preferencji.

KROK 2 (PARAMI) Dyskusja grupowa:

Uczniowie podzielą się swoimi przemyśleniami w małych grupach, omawiając swoje pomysły i słuchając perspektyw innych.

Możesz zorganizować grupy w oparciu o podtemat lub możesz utworzyć grupy mieszane, w których omawiane będą wszystkie aspekty znaczenia wody.

Wspólnie każda grupa stworzy listę 5-10 kluczowych aspektów, które podkreślają, dlaczego czysta woda jest ważna zarówno dla ludzi, jak i dla środowiska.

KROK 3 (DZIELIMY SIĘ INFORMACJĄ) Prezentacja:

Nauczyciel prosi każdą grupę w rzędzie, aby opowiedziała po jednym aspekcie ze swojej listy. Każdy pomysł jest omawiany ze wszystkimi uczniami. Ten etap można rozszerzyć, zadając dodatkowe pytania w celu podniesienia wiedzy na temat wody z różnych przedmiotów, którą uczniowie powinni już posiadać. Ćwiczenie jest zakończone, gdy uczniowie nie podadzą więcej pomysłów. W razie potrzeby nauczyciel może dodać więcej pomysłów.

DODATKOWO: W przypadku tego ćwiczenia można sformułować pytanie do dyskusji w inny sposób lub poprowadzić uczniów za pomocą dodatkowych pytań. W Załączniku 1 znajduje się dłuższa lista pytań, które mogą być przydatne w tym ćwiczeniu.

Dodatkowo możesz wybrać film z Youtube lub innych źródeł, które podkreślają znaczenie czystej wody. Pozwoli to uczniom zweryfikować własne pomysły i być może dowiedzieć się czegoś nowego.

Aktywność 2

Samoocena kompetencji związanych z projektem

KROK 1 Wypełnienie kwestionariusza online

W ramach projektu #sailtunities zostanie przeprowadzone badanie za pośrednictwem Google Forms. Kwestionariusz jest anonimowy. Odpowiedzi zostaną wykorzystane do oceny wpływu kursu pilotażowego na rozwój kompetencji uczniów.

Należy zapewnić uczniom dostęp do tego formularza i zarezerwować około 10 minut na jego wypełnienie.

KROK 2 (OPCJONALNIE)

Uczniowie mogą zostać poproszeni o samoocenę swoich kompetencji związanych z tematem wody za pomocą aktywnej, wizualnej i zabawnej metody.

Metoda pizzy jest naszą sugestią, ponieważ jest to kreatywny i angażujący sposób na samoocenę kompetencji przez uczniów. Każdy kawałek pizzy reprezentuje inny obszar kompetencji, a uczniowie wizualnie reprezentują swoją pewność siebie lub biegłość poprzez "wypełnianie" plasterków.

Możesz stworzyć jeden wykres pizzy dla grupy 5 uczniów lub dla całej klasy. Ta opcja pozwala uczniom na anonimową samoocenę, a Ty możesz uzyskać grupowy wgląd w kompetencje uczniów i ich rozwój.

Wykres ,,Pizza” zostanie wypełniona zgodnie z tym, jak pewnie lub biegle czują się w każdym obszarze. Uczniowie zaznaczają markerem swój aktualny poziom wiedzy/umiejętności/zainteresowań.

Każdy kawałek reprezentuje jedno stwierdzenie.

Im bliżej środka, tym mniej zgadzają się z danym stwierdzeniem. Im bardziej na zewnątrz pizzy, tym pewniej się czują.

Zachęcaj do szczerości, ponieważ jest to narzędzie do osobistej refleksji.

Flipchart można następnie wyświetlić na ścianie w klasie.

 

W określonych momentach podczas projektu możesz poprosić uczniów, aby wzięli markery w innym kolorze i postawili kropkę, która odzwierciedla ich aktualną samoocenę. Przeprowadź dyskusję grupową, w trakcie której uczniowie będą mogli porozmawiać o swoim rozwoju oraz zastanowić się, nad jakimi obszarami nadal muszą popracować.  

Alternatywnie możesz wręczyć każdemu uczniowi własny szablon pizzy. Więcej informacji na ten temat znajdziesz w Załączniku 2.  

W Załączniku 3 znajdziesz listę proponowanych stwierdzeń, które mogą znaleźć się na „kawałkach pizzy”.  

Możesz również wybrać dowolną inną metodę samooceny, którą preferujesz.

Aktywność 3

Wprowadzenie do projektu
Ważne jest, aby uczniowie mieli ogólne rozeznanie w projekcie #sailtunities. Możesz skorzystać z informacji zawartych w prezentacji Slajdów, w której przedstawione są wszystkie etapy ich projektu twórczego.

Oto kilka dodatkowych informacji, które mogą być pomocne:
Głównym celem projektu #sailtunities jest zaangażowanie uczniów w praktyczne badania naukowe poprzez budowę i wykorzystanie robota przeznaczonego do badań wód. Dzięki tej aktywności uczniowie będą zbierać i analizować dane z lokalnego źródła wody, takiego jak jezioro lub rzeka, aby ocenić jego stan. Uczniowie będą również mieli za zadanie opracować możliwe rozwiązania dotyczące filtracji wody, projektując przystawki do robota umożliwiające zbieranie lub filtrowanie zanieczyszczeń, takich jak glony, śmieci czy mikroplastiki.

Na początku uczniowie zbudują robota, który będzie w stanie zbierać dane dotyczące różnych wskaźników jakości wody, takich jak temperatura, poziom tlenu, pH oraz przejrzystość wody. Robot zbierze znacznie więcej danych, niż byłaby w stanie zgromadzić pojedyncza osoba.

Po zebraniu danych uczniowie skorzystają z narzędzi programowych do wizualizacji informacji za pomocą map i wykresów, aby wyciągnąć wnioski na temat badanego zbiornika wodnego. Zaprojektują również filtry i przeprowadzą testy wody pod kątem zanieczyszczeń, takich jak mikroplastiki i bakterie.

Zebrane dane pomogą im zrozumieć właściwości wody w mikroskali, a uczniowie będą mieli okazję stworzyć rozwiązania służące poprawie jakości wody poprzez zaprojektowanie przystawki filtrującej do swoich robotów.

Pod koniec projektu uczniowie będą mieli dogłębną wiedzę na temat stanu lokalnego zbiornika wodnego oraz wyzwań, przed którymi on stoi. Rozwiną umiejętność krytycznego myślenia i rozwiązywania problemów, projektując i testując rozwiązania filtracyjne.  

Dodatkowo uczniowie zdobędą doświadczenie w stosowaniu metod naukowych, zbieraniu i analizie danych, a także zaprezentują swoje wnioski i propozycje kolegom z klasy, nauczycielom, a być może także lokalnym naukowcom.  

Projekt będzie sprzyjał współpracy i ciekawości, jednocześnie wzmacniając poczucie sprawczości uczniów jako aktywnych uczestników działań na rzecz ochrony środowiska.

 

Po przedstawieniu projektu zaleca się omówienie i ustalenie z uczniami następujących kwestii:

  1. Kiedy będą pracować nad projektem;
  2. Którzy nauczyciele będą uczestniczyć w projekcie i wspierać pracę uczniów;
  3. W jaki sposób uczniowie podzielą się na zespoły (zgodnie z założeniami projektu, jeden zespół powinien składać się z 5 osób);
  4. Czy zostaną ustalone role dla członków zespołu;
  5. Czy zostaną przyjęte zasady dotyczące komunikacji w zespole oraz rozwiązywania problemów i/lub kontaktu z nauczycielem;
  6. Jakie materiały i sprzęt będą dostępne dla uczniów;
  7. Inne aspekty, które uznasz za istotne.

Aktywność 4

Jeśli czas na to pozwoli, możesz poprosić uczniów o krótką informację zwrotną na temat ich pierwszych wrażeń związanych z projektem.

Ocena

  •  

Przydatne linki

Woda – niezbędny element życia

Podstawy wody słodkiej: Crash Course Kids 14.1

Zanieczyszczenie wody dla dzieci | Naucz się, jak utrzymać nasze wody w czystości


ZAŁĄCZNIK 1. Opcjonalne pytania do Aktywności 1

Ogólne:

  • Jak czysta woda wpływa na zdrowie i równowagę całego naszego środowiska?
  • Dlaczego woda jest niezbędna zarówno dla ludzi, jak i dla środowiska?
  • W jaki sposób woda wspiera życie ludzkie i zdrowie naszego środowiska?

Inne pytania:

  1. Rola wody w środowisku
  • Dlaczego woda jest ważna dla wszystkich organizmów żywych?
  • Jak woda wspiera różne ekosystemy (np. rzeki, jeziora, oceany)?
  • Jakie są przykłady wpływu jakości wody na dziką faunę?
  1. Wpływ działalności ludzkiej na jakość wody
  • W jaki sposób działalność ludzka wpływa na jakość wody?
  • Jakie są powszechne źródła zanieczyszczenia wody?
  • Czy możesz podać sposoby na zmniejszenie zanieczyszczenia lokalnych zbiorników wodnych?
  1. Parametry jakości wody
  • Jakie uważasz za ważne czynniki, które należy mierzyć w wodzie, aby określić jej jakość (np. pH, mętność, tlen rozpuszczony)?
  • Dlaczego te parametry są ważne zarówno dla ludzi, jak i dla dzikiej fauny?
  1. Oszczędzanie wody i zrównoważony rozwój
  • Dlaczego ważne jest oszczędzanie wody?
  • Jakie są sposoby, w jakie osoby i społeczności mogą przyczynić się do oszczędzania wody?
  • Jak poprawa jakości wody może przyczynić się do zrównoważonego rozwoju?
  1. Globalne i lokalne problemy związane z wodą
  • Jakie globalne problemy związane z wodą (np. brak, zanieczyszczenie) Cię niepokoją?
  • Czy potrafisz wskazać wyzwania związane z wodą w swojej społeczności?
  • Jak młodsze pokolenia, takie jak wy, mogą odegrać rolę w rozwiązywaniu tych problemów?
  1. Przyszłość zasobów wodnych
  • Co sądzisz o przyszłości naszych zasobów wodnych, jeśli obecne tendencje będą się utrzymywać?
  • Jakie innowacje lub zmiany chciałbyś zobaczyć, aby zapewnić czystą i dostępną wodę dla przyszłych pokoleń?
  1. Osobista więź z wodą
  • W jaki sposób woda odgrywa ważną rolę w Twoim codziennym życiu?
  • Czy kiedykolwiek zauważyłeś różnicę w jakości wody (smak, zapach, wygląd) w różnych miejscach? Dlaczego może to się zdarzać?
  • Jakie działania możesz podjąć w swoim domu lub szkole, aby poprawić jakość wody?
  1. Studia przypadków i przykłady z życia
  • Czy możesz podać przykłady rzeczywistych wydarzeń, w których słaba jakość wody miała znaczące konsekwencje? Co się wydarzyło?
  • Jakie działania powinny podjąć społeczności w odpowiedzi na kryzys związany z jakością wody?

ZAŁĄCZNIK 2. Metoda pizzy do oceny kompetencji

Kroki realizacji:

  1. Wprowadzenie do metody pizzy: Wyjaśnij uczniom, że każdy kawałek pizzy reprezentuje inną dziedzinę kompetencji związaną z jakością wody i jej znaczeniem.
  2. Tworzenie szablonu pizzy: Rozdaj każdemu uczniowi pusty szablon pizzy. Pizza powinna być podzielona na 6-10 kawałków, w zależności od liczby kompetencji, które mają być oceniane. Każdy kawałek powinien być opisany konkretną kompetencją lub stwierdzeniem.
  3. Samoocena przed rozpoczęciem projektu: Poproś uczniów, aby pokolorowali każdy kawałek pizzy zgodnie ze swoją aktualną samooceną:
  • W pełni pokolorowany kawałek = bardzo pewny siebie/wysoka biegłość.
  • Częściowo pokolorowany kawałek = średnia pewność/moderatna biegłość.
  • Ledwo pokolorowany kawałek = niska pewność/niska biegłość.

Uczniowie mogą przechowywać te pizze w swoich portfoliach lub dziennikach, aby śledzić swoje postępy w czasie, lub możesz je przechować do końca projektu.

  1. Ocena w trakcie i po projekcie: Podczas i/lub na końcu projektu poproś uczniów o ponowne przeanalizowanie swoich szablonów pizzy i ocenienie ponownie swoich kompetencji, np. dodając więcej koloru do kawałków lub wypełniając nowy szablon pizzy w celu porównania. Omów zmiany, które zauważą, oraz jakie doświadczenia przyczyniły się do ich rozwoju w każdej z ocenianych dziedzin.

Taka metoda pomaga uczniom wizualizować postępy i stawiać cele związane z rozwojem konkretnych kompetencji.


ZAŁĄCZNIK 3. Proponowane stwierdzenia do samooceny

Dla młodszych uczniów (12-15 lat):

  1. Rozumiem, dlaczego czysta woda jest ważna dla mojego zdrowia.
  2. Potrafię wyjaśnić, jak zanieczyszczenie wody wpływa na rośliny i zwierzęta.
  3. Znam sposoby oszczędzania wody w domu i w mojej społeczności.
  4. Potrafię zidentyfikować główne źródła zanieczyszczenia wody.
  5. Czuję się pewnie, dyskutując z rówieśnikami o tym, dlaczego jakość wody jest ważna.
  6. Jestem zainteresowany/a nauką, jak chronić zasoby wodne.
  7. Wiem, co mogę zrobić, aby utrzymać nasze lokalne źródła wody w czystości.
  8. Rozumiem, jak jakość wody wpływa na całą planetę.
  9. Potrafię podać niektóre rozwiązania poprawiające jakość wody.
  10. Czuję się odpowiedzialny/a za dbanie o zasoby wodne.

Dla starszych uczniów (16-19 lat):

  1. Mam dogłębną wiedzę na temat globalnych problemów związanych z jakością wody.
  2. Potrafię wyjaśnić wpływ działalności przemysłowej na zanieczyszczenie wody.
  3. Czuję się pewnie w analizowaniu skuteczności różnych metod oczyszczania wody.
  4. Potrafię krytycznie ocenić polityki związane z oszczędzaniem wody w moim kraju.
  5. Aktywnie poszukuję informacji na temat praktyk zrównoważonego gospodarowania wodą.
  6. Potrafię prowadzić dyskusje na temat oszczędzania wody z różnymi grupami odbiorców.
  7. Czuję się przygotowany/a do podjęcia działań na rzecz poprawy jakości wody w mojej społeczności.
  8. Jestem zainteresowany/a kontynuowaniem nauki lub kariery związanej z naukami środowiskowymi lub zarządzaniem wodą.
  9. Rozumiem powiązanie między jakością wody a zmianami klimatycznymi.
  10. Czuję się zmotywowany/a, aby wspierać polityki chroniące zasoby wodne.

Erasmus+ KA2 Cooperation Partnerships project

Sailing Into Opportunities

No. 2023-1-LT01-KA220-SCH-000161306

sailtunities.gaminu.eu

Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the National Agency. Neither the European Union nor National Agency can be held responsible for them.

 

1. Wprowadzenie do projektu